Küçük bir Mayakovski çevirisi

Vladimir Mayakovski’nin “Petersburg sokakları bu satırları bağrına bastı.” [1] ve “Bu iki satır bugüne kadar en sevilen şiirim oldu.” [2] şeklinde tanımladığı bir beyiti var. Şair anılarında bu beyiti Ekim Devrimi’nden bir hafta önce kaleme aldığını ve Kışlık Saray’a hücum sırasında insanlar tarafından slogan niyetine söylendiğini yazıyor. Beyitin yazılı bir kaynakta ilk kez yer alışı 24 Aralık 1917 tarihine rastlıyor. Bu iki satır “Proleter hiciv dergisi” “Solovey”in (Bülbül) 1. sayısında kapağı süslemiş. Çizeri bilinmeyen üstteki resmin hemen altında seçilebiliyor:

24 Aralık 1917 tarihli Solovey'in kapağı (Fotoğraf: feb-web.ru)

Solovey – Proleter hiciv dergisi (Fotoğraf: feb-web.ru)

Şiirin Rusça orijinali ve Latin harfli transliterasyonu şu şekilde:

Ешь ананасы и рябчиков жуй!                                   Yeş ananası i ryabçikof juy!
День твой последний приходит, буржуй!                Den’ tvoy posledniy prihodit, burjuy!

Türkçe çevirisi ise şöyle:

Ananas ye, bıldırcın eti kemir!
Senin de, burjuva, bir gün sonun gelir!

Rus şair İgor Severyanin’in şatafatlı yaşam tarzını göklere çıkardığı ünlü şiiri “Ananası v şampanskom”ı (Şampanyada ananas) devrim öncesi St. Petersburg’un kafelerinde okuduğu, Mayakovski’nin de bu mekanların ve buralarda düzenlenen şair toplantılarının müdavimi olduğu dikkate alınırsa iki satırlık bu tehditin müsebbibinin ve muhatabının Severyanin olduğu düşünülebilir.

Öte yandan, Rus mizahçı Arkadi Averçenko’nun Bolşevikleri yerden yere vurduğu 1920 tarihli “Dyujina nojey v spinu revolyutsii” (Devrimin sırtına bir düzine bıçak) adlı kitabında ananas – bıldırcın eti ikilisine bir kez daha rastlanır. Averçenko Ekim Devrimi’yle beraber ekonomik durumu düzelmek bir yana, daha da kötüleşen bir işçiye telaffuz ettirir bu iki yiyeceğin adını. İşçi burjuva sofrasının zenginliğinden şikayet ettiği için devrime destek vermiştir ancak devrim kendi sofrasını beklendiği gibi zenginleştirememiştir. Bu da Averçenko’nun Satirikon Dergisi’nden kalem arkadaşı Mayakovski’ye cevabıdır.

26 Ağustos 2011, Mut.

***

[1] – Kak delat stihi? (1926), “Şiir Nasıl Yazılır?”.
[2] – Tolko ne vospominaniya (1927), “Anılar demeyin”.

Reklamlar

Hakkında Mustafa Yılmaz
Rusça çevirmeni.

3 Responses to Küçük bir Mayakovski çevirisi

  1. “и” ile “й” harfinin farkı nedir? bazı yerlerde ilkinin “ı” olarak çevrildiğini görüyorum misal.

    • Birincisi bizdeki “i” sesini verir, ikincisi “y” sesini. Olay bu transliterasyon işlerinde herkesin kendi kafasına göre takılmasından kaynaklanıyor (bilmiyorum, belki doğrusu da budur). Иосиф’i “İosif” yazan da var, “Iosif” yazan da, “yosif” yazan da. Bence sorun yok aslında ama Şedrin’e de Sçedrin demeseler fena olmayacak. :)

      • haha eskiden kalma alışkanlık galiba şçedrin. önceden Щ kullanılıyormuş yanlış bilmiyorsam. tovarişç misal. küçükken bizim dükkanda bi rusça kılavuzu vardı, ordan hatırlıyorum :)

Eklemek istediğiniz şeyler varsa...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: