Vladimir Mayakovski’nin “Petersburg sokakları bu satırları bağrına bastı.” [1] ve “Bu iki satır bugüne kadar en sevilen şiirim oldu.” [2] şeklinde tanımladığı bir beyiti var. Şair anılarında bu beyiti Ekim Devrimi’nden bir hafta önce kaleme aldığını ve Kışlık Saray’a hücum sırasında insanlar tarafından slogan niyetine söylendiğini yazıyor. Beyitin yazılı bir kaynakta ilk kez yer alışı 24 Aralık 1917 tarihine rastlıyor. Bu iki satır “Proleter hiciv dergisi” “Solovey”in (Bülbül) 1. sayısında kapağı süslemiş. Çizeri bilinmeyen üstteki resmin hemen altında seçilebiliyor:

24 Aralık 1917 tarihli Solovey'in kapağı (Fotoğraf: feb-web.ru)
Solovey – Proleter hiciv dergisi (Fotoğraf: feb-web.ru)

Şiirin Rusça orijinali ve Latin harfli transliterasyonu şu şekilde:

Ешь ананасы и рябчиков жуй!                                   Yeş ananası i ryabçikof juy!
День твой последний приходит, буржуй!                Den’ tvoy posledniy prihodit, burjuy!

Türkçe çevirisi ise şöyle:

Ananas ye, bıldırcın eti kemir!
Senin de, burjuva, bir gün sonun gelir!

Rus şair İgor Severyanin’in şatafatlı yaşam tarzını göklere çıkardığı ünlü şiiri “Ananası v şampanskom”ı (Şampanyada ananas) devrim öncesi St. Petersburg’un kafelerinde okuduğu, Mayakovski’nin de bu mekanların ve buralarda düzenlenen şair toplantılarının müdavimi olduğu dikkate alınırsa iki satırlık bu tehditin müsebbibinin ve muhatabının Severyanin olduğu düşünülebilir.

Öte yandan, Rus mizahçı Arkadi Averçenko’nun Bolşevikleri yerden yere vurduğu 1920 tarihli “Dyujina nojey v spinu revolyutsii” (Devrimin sırtına bir düzine bıçak) adlı kitabında ananas – bıldırcın eti ikilisine bir kez daha rastlanır. Averçenko Ekim Devrimi’yle beraber ekonomik durumu düzelmek bir yana, daha da kötüleşen bir işçiye telaffuz ettirir bu iki yiyeceğin adını. İşçi burjuva sofrasının zenginliğinden şikayet ettiği için devrime destek vermiştir ancak devrim kendi sofrasını beklendiği gibi zenginleştirememiştir. Bu da Averçenko’nun Satirikon Dergisi’nden kalem arkadaşı Mayakovski’ye cevabıdır.

26 Ağustos 2011, Mut.

***

[1] – Kak delat stihi? (1926), “Şiir Nasıl Yazılır?”.
[2] – Tolko ne vospominaniya (1927), “Anılar demeyin”.

Reklamlar