Faraş ve Sovyetler Birliği

Faraş – sovok

Yüksek lisansın ikinci yılında okuyan bir öğrenci olarak bir süredir tez yazma aşamasına girmiş durumdayım. Mayakovski’nin bazı oyunlarında eşyanın semantiği konusu üzerinde çalışıyorum. Tez danışmanım, bugünkü görüşmemizde şaşırtıcı bir “eşyanın semantiği” örneği verdi, ben de paylaşayım dedim. “Faraşla” Sovyetler Birliği arasında nasıl bir ilişki var, ona bakalım.

Faraş kelimesinin Rusça karşılığı совок (savok diye okunur). İttirmek anlamına gelen совать fiilinden türeme. Ne var ki bu kelimeyi duyduklarında Rusların aklına faraş denilen aletten başka şeyler de geliyor. Zira совок, Rusçada “Sovyet insanı” (советский человек) ve “Sovyetler Birliği” (Советский союз) anlamında da kullanılıyor. Rus bir blogger, kelimenin 1950’lerden itibaren, ülke dışında yaşayan göçmen Ruslar arasında, yaygın biçimde kullanıldığını yazmış. Hatta 70’lerin sonu ve 80’lerin başında Polonya ve Çekoslovakya’da ve hemen hemen aynı dönemde Moskova, Petersburg ve Odessa’da bizzat duyduğunu da eklemiş.

Kelimenin bugünkü Rusçada tutunabilmesini, ses benzerliğinin yanı sıra (sovok-sovyet) aletin çöpleri basitçe süpürme işleviyle rejimin “gereksiz insanlardan kurtulma” yöntemi arasında kurulan metaforik bağın başarısına bağlamak mümkün.

Reklamlar

Hakkında Mustafa Yılmaz
Rusça çevirmeni.

Eklemek istediğiniz şeyler varsa...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: